Từ nông nghiệp sạch đến mô hình chăn nuôi mới ở vùng cao, nhiều hợp tác xã (HTX) trên địa bàn tỉnh đã chủ động đổi mới cách làm, nâng cao giá trị sản phẩm, tạo sinh kế bền vững. Những mô hình tiêu biểu cho thấy sức bật rõ nét của kinh tế tập thể trong phát triển kinh tế địa phương.

Trước khi thành lập HTX Dịch vụ nông nghiệp chất lượng cao Hoa Phong (phường Đông Triều), bà Lê Thị Thà, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc HTX chỉ sản xuất nhỏ lẻ. Sản phẩm làm ra phụ thuộc thương lái, giá cả bấp bênh. Từ trăn trở đó, năm 2010, bà cùng các hộ dân thành lập HTX với 7 thành viên ban đầu. “Muốn đi xa thì phải đi cùng nhau. Người nông dân phải liên kết thì mới thay đổi được cách làm”, bà Thà chia sẻ.

Ban đầu là những thửa ruộng nhỏ, HTX từng bước hình thành vùng sản xuất hàng hóa quy mô lớn. Hiện nay, HTX phát triển khoảng 20ha rau củ quả theo mùa vụ, 10ha ớt xuất khẩu, đồng thời liên kết với trên 400 hộ dân sản xuất khoảng 100ha lúa nếp cái hoa vàng Đông Triều. Đáng chú ý, HTX duy trì diện tích từ 20 - 30ha rau a ốc phục vụ xuất khẩu sang thị trường Hàn Quốc. Đây là sản phẩm yêu cầu cao về quy trình sản xuất, truy xuất nguồn gốc và chất lượng, buộc HTX phải tổ chức sản xuất chặt chẽ theo tiêu chuẩn VietGAP.

Mỗi ngày, HTX cung ứng ra thị trường từ 3 - 5 tấn nông sản, vừa tiêu thụ trong nước, vừa mở rộng xuất khẩu. HTX tạo việc làm ổn định cho khoảng 50 lao động, thu nhập từ 6–8 triệu đồng/người/tháng, cùng hàng trăm lao động thời vụ. 16 năm phát triển, từ một HTX nhỏ, Hoa Phong đã xây dựng được chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ, từng bước khẳng định thương hiệu nông sản sạch của địa phương. Điều đáng nói, HTX không chạy theo sản lượng mà kiên định hướng đi bền vững. Bà Lê Thị Thà chia sẻ: “Người dân phải có sức khỏe tốt thì mới xây dựng được một xã hội phát triển. Muốn vậy, lương thực, thực phẩm phải sạch, phải đảm bảo tăng cường sức khỏe cho người sử dụng”. Từ cách nghĩ đó, HTX đặt chất lượng và sự an toàn lên hàng đầu, coi đây là nền tảng để phát triển lâu dài và mở rộng thị trường.

Tại xã Hoành Mô, mô hình của HTX Nông nghiệp và dịch vụ Nghiệp Đoàn do anh Vi Văn Nghiệp làm chủ đang cho thấy hướng đi mới trong phát triển kinh tế nông nghiệp vùng cao. Năm 2023, anh Nghiệp mạnh dạn đầu tư gần 1 tỷ đồng, đưa 16 con hươu giống từ Hương Sơn (Hà Tĩnh) về nuôi. Đây là mô hình còn rất mới tại địa phương thời điểm đó.

“Mới đầu cũng lo vì chưa có kinh nghiệm, nhưng thấy điều kiện khí hậu phù hợp nên tôi quyết tâm làm, làm phải bài bản thì mới hiệu quả”, anh Nghiệp cho biết. Anh chủ động xây dựng chuồng trại bằng gỗ, xử lý nền bằng men vi sinh, tận dụng chất thải để trồng cỏ làm thức ăn. Nhờ đó, chi phí chăn nuôi thấp, môi trường đảm bảo, đàn hươu sinh trưởng ổn định. Sau hơn 2 năm, anh đã làm chủ kỹ thuật, đàn hươu phát triển tốt, hiện tăng lên hơn 20 con. Nhiều con đã cho thu nhung, mang lại nguồn thu ổn định. Theo tính toán, mỗi con hươu cho từ 6-8 lạng nhung/lần cắt, giá bán từ 1,8-2 triệu đồng/lạng. Đây là nguồn thu có giá trị cao, mở ra hướng phát triển mới cho kinh tế nông nghiệp địa phương.

Anh Nghiệp chia sẻ: “Hiện tôi đã bán 4 con cho người dân để phát triển. Thời gian tới, tôi sẽ tiếp tục nhân đàn và chia sẻ kinh nghiệm để bà con cùng làm. Nếu làm tốt, đây có thể trở thành mô hình điểm của địa phương”. Không chỉ dừng ở chăn nuôi, HTX còn định hướng phát triển sản phẩm từ nhung hươu, từng bước nâng cao giá trị, gắn với kinh tế hợp tác.

Thực tế từ các mô hình tiêu biểu cho thấy, khu vực kinh tế tập thể trên địa bàn tỉnh đã có bước chuyển rõ nét. Đến năm 2025, toàn tỉnh có trên 1.200 HTX, thu hút khoảng 75.000 lao động, chiếm gần 11% lực lượng lao động. Doanh thu bình quân đạt khoảng 920 triệu đồng/HTX/năm, thu nhập bình quân khoảng 6 triệu đồng/người/tháng. Khu vực HTX đóng góp khoảng 1,2% GRDP của tỉnh, giữ vai trò quan trọng trong tổ chức lại sản xuất, phát triển sản phẩm OCOP và xây dựng nông thôn mới. Theo đánh giá của Liên minh HTX tỉnh, kinh tế tập thể có khả năng thích ứng tốt, góp phần ổn định kinh tế - xã hội và giảm nghèo bền vững.

Có thể thấy, khi HTX đổi mới tư duy, chủ động liên kết và ứng dụng khoa học kỹ thuật, hiệu quả sản xuất được nâng lên rõ rệt. Trong nhiệm kỳ 2025–2030, việc xây dựng các mô hình HTX tiêu biểu, có khả năng nhân rộng sẽ là hướng đi quan trọng; đồng thời, cần tiếp tục hỗ trợ HTX nâng cao năng lực quản trị, mở rộng thị trường, phát triển theo chuỗi giá trị. Từ những mô hình cụ thể, kinh tế tập thể của tỉnh đang tạo thêm lực bật mới, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương và nâng cao đời sống người dân. 

https://baoquangninh.vn